Mấy mùa DECA dạy tôi
Mấy mùa DECA dạy tôi
DECA là một trong những sân tụi mình hay đem nhau đi thi. Mỗi mùa một đội, đề mỗi mùa một kiểu. Hơn một năm nay tôi đi mấy lần. Một mùa thu ở AIS, một mùa xuân, rồi vòng quốc gia ngay tại trường mình. Có lần đề là làm marketing cho một công ty du lịch, có lần là chuyện trưng bày hàng cho một hãng thời trang nhanh, có lần là một tình huống khó về đạo đức, chuyện một sàn đấu giá và một thương hiệu trang sức cãi nhau về việc bán lại hàng cũ. Tôi không viết để kể lại từng cái. Tôi viết vì sau ngần ấy lần, tôi nghĩ mình thấy được mấy thứ.
Cái làm tôi khựng nhất là không có đáp án đúng để mà bám. Ở lớp một bài toán có một lời giải. Đề DECA thì mơ hồ, mà tôi nghĩ họ cố ý cho nó mơ hồ. Mình có vài chục phút để tự tìm xem vấn đề thật nằm ở đâu, cái gì chỉ là chi tiết bày ra cho rối, rồi tự dựng cách phân tích từ đầu trong lúc đồng hồ chạy. Tôi từng tưởng mình biết suy nghĩ. Hóa ra suy nghĩ khi có sẵn khung với suy nghĩ khi chẳng có gì là hai chuyện khác nhau.
Rồi tới lúc đứng dậy nói. Cầm tờ giấy trên tay, nói vào micro, sau lưng cái màn hình lớn, trước mặt mấy người đang chờ xem mình có hụt hơi không. Trình bày thì tôi tập được. Khó là khi giám khảo hỏi ngược một câu mình chưa kịp nghĩ tới, phải trả lời ngay, không có chỗ nào trốn. Có câu tôi trả lời được mà tự biết là chưa chắc. Tôi đoán giám khảo cũng biết.
Có một mùa điểm tụi tôi sát ngay dưới nhóm vào vòng trong. Lúc đó tiếc. Nhưng nghĩ lại tôi thấy đúng. Giải pháp tụi tôi đưa ra nghe thì hợp lý, mà tôi chẳng có số liệu nào chống lưng cho nó cả. Một đề xuất làm người ta gật gù khác với một đề xuất đứng vững được khi có người hỏi tiền đâu ra, lời lỗ thế nào. Tụi tôi đang ở phía gật gù, còn xa mới qua được phía kia. Tới giờ tôi vẫn vậy. Tôi hay mê ý tưởng của mình trước, rồi mới sực nhớ là chưa kiểm.
Phản xạ của tôi cũng chậm. Mấy câu ôn trước thì trả lời trôi, nhưng đời đâu hỏi đúng câu mình ôn. Cái này không học thuộc được, chắc chỉ có cách đứng vào chỗ bị hỏi nhiều lần cho quen.
Thật ra thứ ở lại với tôi lâu nhất sau mấy mùa lại không phải mấy chuyện đó. Là người đứng cạnh tôi trên sân khấu. Tôi từng nghĩ thi kiểu này là chuyện ai giỏi hơn. Không phải. Là chuyện hai đứa có ghép được vào nhau không, đứa này bí thì đứa kia đỡ. Một người đứng khựng giữa câu hỏi của giám khảo, người kia phải đọc được khoảng lặng đó mà bước vào, không hẹn trước, không ra dấu. Cái đó không nằm trong bài chuẩn bị nào. Hết mùa, tôi nhớ người đứng cạnh mình rõ hơn nhớ mình được hạng mấy.
Tôi vẫn chưa giỏi mấy thứ tôi vừa kể. Nhưng mỗi mùa thi cho tôi thấy mình thiếu chỗ nào, ngay lúc nó còn nóng. Tôi nghĩ vậy là đáng rồi. Mà có lẽ đó cũng là lý do tụi mình cứ đem nhau đi thi tiếp: không phải để gom cho đủ cúp, mà vì mỗi mùa trả về cho từng đứa một tấm gương rất thẳng, và một người từng đứng chung chiến hào.
Discover Your Potential
Khám phá tiềm năng của bạn
English
Whether you see yourself, in time, as a builder, a scientist, an organiser, an engineer, a doctor, a writer, a team leader, someone who can make a hard idea clear to the person beside you, or simply someone who wants to do something good for the people around you, there is room for you here, and more than one way to start.
Tell us what you want to work on. We'll give you a place to think it through, a hand to build it with, and a way to turn it into something real.
Tiếng Việt
Dù bạn thấy mình trong tương lai là một người làm sản phẩm, một nhà khoa học, một người tổ chức, một kỹ sư, một bác sĩ, một người viết, một người dẫn đội, một người có thể làm một ý tưởng khó trở nên rõ ràng với người bên cạnh, hay chỉ là một người muốn làm điều gì đó tốt cho những người quanh mình, ở đây có chỗ cho bạn, và có hơn một cách để bắt đầu.
Hãy chia sẻ với chúng tôi điều bạn muốn làm. Chúng tôi sẽ cho bạn một chỗ để nghĩ cho thấu, một người cùng bắt tay vào làm, và cách để biến nó thành thứ có thật.